Yahudilikte Çok Eşlilik Var Mıdır? Bir Yolculuğun İçsel Dünyası
Bir Sorunun Peşinde: Kayseri’nin Sessiz Sokaklarında
Kayseri’deki sessiz bir akşamda, evimin pencere pervazına yaslanmış, sokakta yalnızca rüzgarın hışırtısını dinlerken kafamda bir soru dönüp duruyordu. İnsan bazen kendini yalnız hisseder ya, öyle bir an işte… Bir konuda çok fazla düşünmek, bir fikirle boğulmak, bir sorunun cevabını bulmaya çalışmak insanı öyle aciz hissettirebilir.
Yahudilikte çok eşlilik var mıdır? Bu soruyu birkaç gün önce, yine eski kitaplardan birinde okuduğum bir cümle beni çok etkilemişti. Merak ettim. İnsan bu tür soruları düşünmeye başladığında, cevaplar daha da içinden çıkılamaz hale gelir. Bazen kafanın içinde yankı yapan sorular bir çığ gibi büyür, her geçen gün biraz daha seni içine çeker.
Geceyi bekleyerek, cümleyi bir kez daha hatırladım: “Yahudi toplumlarında çok eşlilik yoktur.” Ama o kadar basit bir şey değildi bu. Ya başka bir şey vardı ya da ben çok fazla büyütüyordum. Kafamda yankılanan seslerin, beni cevapların peşinden sürükleyen bir karanlık tarafı vardı.
Günlüğümdeki İlk Adım
O akşam, yıllardır yazdığım günlük defterimi elime aldım. Bir kez daha o sayfalarda yalnızca kendimle baş başa kalacak ve belki de cevabı bulabilecektim. Defterim, adeta ruhumun bir yansımasıydı. İçinde hayal kırıklıklarım, zaferlerim, kayıplarım vardı. Ve bu soruyla birlikte, defterime yeni bir giriş daha yapacaktım.
Hafifçe el yazımı sayfalara bırakırken, gözlerim bir anlığa uzaktı. Düşüncelerim kaybolmuştu, ama bir an sonra zihnimdeki karmaşa yeniden şekil almaya başladı. Yahudilikte çok eşlilik var mıdır? Aslında soruyu soran sadece ben değildim. O gece, kendimi gerçekten bir arayışta gibi hissettim. Yanıtsız bir sorunun içinde boğuluyordum.
“Belki de kendimi kaybediyorum,” diye düşündüm. “Belki de hayatımda bir boşluk var ve bunun cevabı, bu soruya bağlı…”
Yahudilik ve Çok Eşlilik
Yahudiliği anlamaya başladım, orada o kadar çok derinlik vardı ki… Yahudi inancına göre, çok eşlilik kavramı neredeyse her zaman olumsuz bir şekilde ele alınır. Zaten tarihsel olarak da Yahudi toplumu, çok eşliliği benimsemiş bir toplum olmamıştır. Yine de eski metinlerde, özellikle Tevrat’ta, birkaç örnek bulmak mümkündü. Ancak bu durum, toplumun genel kurallarına ve ritüellerine ters bir şeydi.
Beni derinden etkileyen şey, çok eşlilik üzerine düşündükçe, ilişkilerde sadakatin ve aşkın vurgulanmasıydı. Bu iki kavram arasında sıkışıp kaldım. Gerçekten ne kadar insan birbirine sadık kalabilir? Ve aşk, tek bir kişiye mi aittir, yoksa birden fazla ruh mu arzulayabiliriz?
Hikâyemin içine doğru kayarken, yavaşça bu soruların beni nasıl bir girdaba sürüklediğini fark etmeye başladım. Kendimi bir savaşın ortasında gibi hissediyordum. Bir yanda inançlarım, bir yanda kalbim…
Rüya Gibiydi, Ama Gerçekti
Bir hafta sonu, o kadar derin düşünceler içinde kaybolmuştum ki, Kayseri’nin meşhur gece pazarı da bana sadece hayalet gibi geliyordu. O sabah, küçük bir yürüyüş yapmaya karar verdim. Her şey doğal, sanki her şey normaldi. Ama ben yine içsel dünyama hapsolmuştum. Yavaşça sokaklarda yürürken, birden durakladım. Birisinin bana bakması bir tür sarsıntı yarattı.
İçimden geçen duyguların ne kadar karmaşık olduğunu kendim bile anlayamıyordum. Evet, Yahudilikte çok eşlilik yoktu ama o zaman neden kalbimde iki kişiyle ilgili düşüncelerim vardı? Birini seviyor ve onunla hayatımı geçirmek istiyordum. Diğerini ise bir o kadar arzuluyordum, sadece hayatımda var olmasını istiyordum.
“Bir insanın kalbi buna ne kadar dayanabilir?” diye sordum.
Bir an gözlerimden yaşlar süzüldü. Ve o an, içimdeki karanlık biraz da olsa aydınlanmaya başladı. Aslında mesele çok eşlilik değil, insanların kalbindeki sevgi ve bağlılık idi. Belki de her şeyin cevabı, kendimizi başkalarına nasıl verdiğimizde saklıydı. Yahudilikte, çok eşlilik yoktu belki, ama o kadar çok şey vardı ki, insanın içindeki sevginin sınırlarını zorlayabiliyordu.
İçsel Huzurun Cevabı
Bir ay geçti, yine günlüklerimi yazarken, sorunun cevabını bulduğum hissine kapıldım. Yahudilikte çok eşlilik yoktu. Ama kalbimdeki bu sevda, bu arayış belki de insana dair en insani duygulardı. Bunu kabul etmek belki de huzuru getirecekti. Çünkü aşkla ilgili her şey, aslında bir seçimdi. İster biriyle, isterse bir başkasıyla… Seçimlerin ötesinde, insanın kendini bulması ve kabul etmesi, doğru yolu gösterecekti.
Kayseri’deki o akşamdan sonra, her şey değişti. İçimdeki karmaşa sona ermişti. Artık soruları yanıtsız bırakmak ve yola devam etmek daha kolaydı. Bu, yaşamın bir parçasıydı; başkalarına ne kadar sadık kalırsak kalalım, kalbin neye ihtiyaç duyuyorsa, ona sahip çıkmalıydık.
Ve o an fark ettim; bir soruya cevap bulduğumda, sorunun aslında sadece bir yansıma olduğunu görmek çok zordu. Aslında hayatımda her şeyin cevabı vardı ama kalbimdeki doğru seçimi yapmak, insan olmanın en temel yoluydu.
Bir dahaki sefere, sorularımda sadece yanıt aramakla kalmayıp, yanıtları nasıl içselleştireceğimi de sorgulamalıyım.