Kategori: Makaleler

“Anteriorda ne demek tıp?” sorusundan iktidarın mekânsallığına uzanan bir düşünce hattı Gündelik bir tıp terimi gibi görünen “anterior” kavramı, aslında yalnızca anatomiye ait bir yön tarifinden ibaret değildir. Latin kökenli bu kelime “ön”, “öne ait olan” anlamına gelir ve tıpta bir yapının vücudun ön kısmına göre konumunu belirtir. “Anteriorda ne demek tıp?” sorusu bu yüzden basit bir tanım arayışının ötesine geçer: yön, konum ve görünürlük üzerinden kurulan bir bilgi rejimini açığa çıkarır. Toplumsal düzen, güç ilişkileri ve kurumlar üzerine düşünen bir bakış açısından bakıldığında, “ön” ve “arka” ayrımı yalnızca biyolojik bir şema değil; aynı zamanda siyasal ve sosyolojik bir metafor…

Karga hangi ülkeye ait? Bilimsel bir bakışla doğru soruyu anlamak “Karga hangi ülkeye ait?” sorusu aslında ilk bakışta çok basit gibi duruyor. Hatta sanki “hangi ülkenin bayrağında karga var?” ya da “kargalar nerede doğdu?” gibi bir cevap bekleniyormuş hissi veriyor. Ama biyoloji açısından mesele biraz farklı. Ben Eskişehir’de üniversitede çalışan genç bir araştırmacı olarak bu soruyu her duyduğumda aklıma aynı şey geliyor: Kargalar bir ülkeye değil, dünyaya ait canlılar. Kısacası kısa cevap şu: Karga belirli bir ülkeye ait değildir. Ama bunu böyle bırakmak işin en eğlenceli kısmını kaçırmak olur. Çünkü kargalar, doğanın en zeki, en uyumlu ve en “şehirli” kuşlarından…

Günlük Temizlik Pratiklerinin Görünmeyen Sosyolojisi: Çamaşır Suyunun Kullanım Alanları Üzerine Bir Düşünme Ev içi temizlik çoğu zaman teknik bir iş gibi görünür; neyin hangi yüzeyde kullanılacağı, hangi kimyasalın ne kadar etkili olduğu basit bir bilgi seti gibi algılanır. Ancak gündelik hayatın içine biraz daha yakından bakıldığında, bu pratiklerin yalnızca hijyenle değil, aynı zamanda toplumsal normlarla, emek dağılımıyla ve kültürel alışkanlıklarla örülü olduğu fark edilir. Çamaşır suyu hangi yüzeylerde kullanılmaz sorusu da yalnızca kimyasal bir sınır meselesi değildir; aynı zamanda ev içi düzenin nasıl kurulduğunu, kimin nasıl bilgiye eriştiğini ve temizlik emeğinin nasıl bölüştürüldüğünü anlamak için güçlü bir başlangıç noktasıdır. Çamaşır…

Umarız Arapçada Amara ne demek ile ilgili bu içerik aradığınız bilgileri karşılamıştır; Istetasarim ile kalın. Amara Kelimesinin Eşiğinde: Dil, Varlık ve Bilginin Kesiştiği Nokta Istetasarim’ya hoş geldiniz. Bu yazımızda Arapçada Amara ne demek konusunu sade ve net bir dille anlatıyoruz. Bir kelimeyi anlamak, yalnızca bir sözlüğe bakmak mıdır; yoksa o kelimenin taşıdığı tarihsel yükü, kültürel yankıyı ve varoluşsal çağrışımı da çözmek midir? Bir çocuk ilk kez “isimlerin” dünyayı nasıl böldüğünü fark ettiğinde, aslında felsefenin kapısına da yaklaşmış olur. Çünkü isim vermek, aynı zamanda bir şeyi “var saymak”tır. Peki “Amara” gibi tek bir kelime, bu kadar geniş bir düşünce alanını açabilir…

Kelimenin bir duvarı delip geçebildiği, bir imgenin insanın iç dünyasında yeni bir oda açabildiği yerde; pencere yalnızca bir yapı elemanı değil, anlatının kendisidir—dışarıya açılan ama aynı anda içeriği de yeniden kuran bir eşik. Pencereyi Bir Nesne Değil, Bir Metin Olarak Okumak Istetasarim sayfasında bu kez Alüminyum panjur iyi mi üzerine kapsamlı bir içerikle karşınızdayız. Pencere alırken nelere dikkat etmeli sorusu, ilk bakışta teknik bir tercih gibi görünür: cam kalınlığı, çerçeve malzemesi, ısı yalıtımı, ses geçirgenliği… Ancak edebiyatın dünyasında hiçbir nesne yalnızca işleviyle var olmaz. Her nesne, bir metin gibi okunur; her detay bir anlatı katmanı taşır. Roman kuramcısı Mikhail Bakhtin’in…

Kayada Oyma Yılan İşareti Ne Anlama Gelir? Doğa, İnsan ve Sembolün Kesiştiği Nokta Hoş geldiniz! Istetasarim olarak bu yazımızda “Kayada oyma yılan işareti ne anlama gelir” hakkında kapsamlı bilgiler paylaşıyoruz. Kayada oyma yılan işareti ne anlama gelir? sorusu, özellikle eski yerleşim alanlarında, dağlık bölgelerde ya da tarihi kalıntıların bulunduğu yerlerde karşılaşıldığında insanın aklını kurcalayan sorulardan biri. Eskişehir’de üniversitede çalışan genç bir araştırmacı olarak arazi çalışmalarında en sık gördüğüm şeylerden biri şu: insanlar kayadaki bir yılan figürünü görünce ya hazine işareti sanıyor ya da mistik bir anlam yüklüyor. Oysa işin gerçeği, bu tür işaretler tek bir anlama sahip değil. Aksine, jeoloji,…

Teneke hangi boya ile boyanır hakkında derli toplu bilgi arayanlar için Istetasarim olarak bu yazıyı hazırladık. Kelimelerin Yüzeyi, Metallerin Hafızası: Anlatının Tutunduğu Yer Dil, insanlığın en eski kaplama malzemesidir; hem korur hem de dönüştürür. Bir yüzeye sürülen boya gibi, anlatılar da gerçekliğin çıplak yüzeyine tutunmaya çalışır. Peki her yüzey aynı hikâyeyi taşır mı? “Alüminyum hangi boya tutar?” sorusu teknik bir yanıt bekler gibi görünse de, edebiyatın geniş aynasında bu soru çok daha derin bir karşılığa dönüşür: Hangi anlatı hangi yüzeye tutunur, hangi hikâye hangi hafızada kalıcı olur? Alüminyum, pürüzsüzlüğüyle direnen bir yüzeydir. Tıpkı modern metinlerin bazen anlamdan kaçan, kaygan yapısı…

Bir Erkekten Hediye Almak Ne Anlama Gelir? Günlük Hayattan Gözlemler ve Verilerle Bir Yolculuk Ankara’da yaşayan 25 yaşında biri olarak, özellikle son birkaç yılda insan ilişkilerine dair gözlemlerim ciddi şekilde değişti. Ekonomi okumuş olmanın verdiği alışkanlıkla her şeyi biraz veriyle, biraz da davranış ekonomisiyle okumaya çalışıyorum. Ama iş duygulara, ilişkilere ve özellikle “hediye” gibi sembolik davranışlara gelince, işin içine sadece sayılar değil, insan hikâyeleri de giriyor. Son zamanlarda sık sık düşündüğüm bir konu var: Bir erkekten hediye almak ne anlama gelir? Bu soru dışarıdan basit gibi görünse de, arkasında hem kültürel kodlar hem psikolojik motivasyonlar hem de sosyal normlar var.…

Bugün Istetasarim sayfasında Alyan anahtar nasıl bir şeydir hakkında akla gelen soruları tek tek ele alıyoruz. Kıtlık, Seçim ve Basit Bir Nesnenin Ekonomisi: Alyan Anahtar Üzerine Düşünsel Bir Çözümleme Kaynakların sınırlı olduğu bir dünyada, en sıradan görünen nesneler bile ekonomik sistemin karmaşıklığını yansıtan küçük modeller hâline gelir. Bir alyan anahtar, ilk bakışta yalnızca mobilya montajında kullanılan basit bir el aleti gibi görünür. Ancak üretim zincirlerinden küresel ticarete, bireysel karar mekanizmalarından toplumsal refaha kadar uzanan geniş bir ekonomik ağın içinde yer alır. Bu nedenle “alyan anahtar nasıl bir şeydir?” sorusu, yalnızca teknik bir tanım değil; aynı zamanda kıtlık, seçim ve fırsat…