Kategori: Makaleler

71 Sayısı Tek mi Çift mi? Güç, Düzen ve Demokratik Yaşam Üzerine Bir Siyasal Analiz Toplumsal düzenin nasıl kurulduğu sorusu, siyaset biliminin en eski ve en temel meselelerinden biridir. İnsanlar neden bazı kurallara uyar? Devletler hangi araçlarla otorite üretir? Yurttaşlar hangi koşullarda siyasal sisteme güven duyar ya da ondan uzaklaşır? İlk bakışta matematiksel ve oldukça basit görünen bir soru olan “71 sayısı tek mi çift mi?” sorusu bile, dikkatli bakıldığında siyasal düşünce açısından ilginç çağrışımlar üretir. Matematik açısından cevap nettir: 71 sayısı tektir. Çünkü 2 ile tam bölünemez. Ancak siyasal yaşamın karmaşıklığı içinde düşündüğümüzde, böylesine kesin bir sonuca ulaşmak her…

Istetasarim okurları için 5 kiloluk karışık turşuya ne kadar üzerine hazırlanan bu içerik tamamlandı. “5 Kiloluk Karışık Turşuya Ne Kadar?” Sorusundan Siyasal Düzen Okuması İnsanın gündelik hayatında basit görünen ölçü soruları vardır: “5 kiloluk karışık turşuya ne kadar?” Bu soru ilk bakışta mutfak pratiklerine dair teknik bir oran hesabı gibi görünür. Ancak daha derin bir okumada, bu tür bir soru bile güç dağılımı, normların oluşumu ve kolektif karar alma süreçleri hakkında düşündürücü bir metafora dönüşebilir. Çünkü siyaset bilimi tam da burada başlar: gündelik olanın içindeki iktidar ilişkilerinde. Toplumlar, tıpkı bir turşu karışımı gibi, farklı bileşenlerin belirli oranlarda bir araya gelmesiyle…

Sultan Kafur Kimdir? Tarihsel Bir Figürden Toplumsal Belleğe Uzanan Yol Merhaba! Istetasarim sayfasının bu haftaki konusu “Sultan kafur kimdir”. Umarız faydalı bulursunuz! Sultan Kafur kimdir? sorusu ilk bakışta sadece tarihsel bir figürü işaret ediyor gibi görünse de, konuya biraz daha yakından bakıldığında bu sorunun toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet tartışmalarına uzanan çok katmanlı bir anlamı olduğu görülüyor. İstanbul’da yaşayan ve günlük hayatında toplumsal yapının farklı yüzleriyle temas eden biri olarak, bu tür tarihsel figürlerin sadece kitaplarda kalan bilgiler değil, aynı zamanda bugünün toplumsal algılarını da şekillendiren güçlü semboller olduğunu düşünüyorum. Sultan Kafur, 13. yüzyılda Delhi Sultanlığı döneminde önemli bir…

Istetasarim okurlarına özel hazırlanan bu metin, 15 mm kaç santimetredir konusunda pratik bir rehber sunuyor. 15 mm Kaç Santimetredir? Ölçünün Basit Gerçeğinden Toplumsal Anlamlara 15 milimetre, santimetreye çevrildiğinde 1,5 santimetre eder. Çünkü metrik sistemde 1 santimetre 10 milimetreye eşittir. Bu dönüşüm, matematiksel olarak oldukça nettir ve günlük yaşamda ölçü birimlerini anlamanın temelini oluşturur. Ancak ölçü, yalnızca teknik bir karşılık değildir; insanın dünyayı kavrama biçimlerinden biri olarak daha geniş bir anlam taşır. Küçük bir birimin büyük sistemler içinde nasıl anlam kazandığını düşündüğümüzde, ölçünün yalnızca fiziksel değil, aynı zamanda toplumsal bir kategori olduğunu da fark ederiz. Ölçünün Sosyal Hayattaki Yeri Ölçmek, insanın…

Istetasarim ziyaretçileri için hazırlanan bu yazı, İşçi direk işten çıkabilir mi konusuna netlik kazandırmayı amaçlıyor. İşçi Direk İşten Çıkabilir mi? İş Dünyasında Bir Seçim Hakkı Bazen bir sabah uyanırsınız, kahvenizi alır ve düşünürsünüz: “Ya bu işten bir gün içinde çıkabilseydim?” İnsan, özgürlüğü, kendi hayatına hâkim olmayı ister. İşçi direk işten çıkabilir mi? Bu soru sadece hukuki bir mesele değil; aynı zamanda bireyin kendine ve emeğine değer biçmesiyle de ilgili. Genç bir insanın kariyer kaygıları, emeklinin geçmiş deneyimlerle dolu hafızası, memurun rutinleşmiş iş yaşamı… Hepsi bu soruyu farklı bir pencereden görür. Peki tarih boyunca işten ayrılma hakkı nasıl ele alınmış? Günümüzde…

Bugün Istetasarim sayfasında Nezdinde nedir örnek hakkında akla gelen soruları tek tek ele alıyoruz. Nezdinde Nedir Örnek? Psikolojik Bir Mercek Bir arkadaşımın bana bir konu hakkında görüşünü sorarken, cevabını dikkatle dinledim ve fark ettim ki aynı kelimeyi farklı bağlamlarda farklı anlamlarla kullanabiliyorduk. “Nezdinde nedir?” sorusu, insan davranışlarının ardındaki bilişsel, duygusal ve sosyal süreçleri anlamak için oldukça ilginç bir kapı aralar. Kendi algımız, başkalarının görüşleri ve toplumsal konumlar arasında sürekli bir etkileşim vardır ve bu etkileşim psikoloji açısından mercek altına alınabilir. Bilişsel Psikoloji Perspektifi Bilişsel psikoloji, insanların bilgi işleme süreçlerini, algıları, düşünce biçimlerini ve karar mekanizmalarını inceler. “Nezdinde” kavramı, zihnimizde bir…

İslam’ın Ahlâki İlkeleri ve Günlük Hayatta “Ben Neyi Kaçırıyorum?” Hissi İzmir’de yaşıyorum. 25 yaşındayım. Dışarıdan bakınca “rahat, esprili, hayatı akışına bırakan biri” gibi duruyorum ama içimde sürekli açık olan bir sekme var: “Acaba yanlış mı yaptım?” sekmesi. Arkadaş ortamında genelde kahkaha atan kişi benim. Ama aynı gün içinde markette kasiyere “iyi günler” derken tonum fazla ciddi oldu diye 3 saat bunu düşünebiliyorum. İşte tam bu zihinsel karmaşanın içinde bazen kendime şunu soruyorum: İslam’ın ahlâki ilkeleri nelerdir? Ve garip olan şu: Bu soru ders kitabı gibi duruyor ama gündelik hayatın içine düşünce bir anda “stand-up gösterisi + iç muhasebe seansı”na dönüşüyor.…