Kategori: Makaleler

Bu yazıda, Osmanlıca Hevâ kavramının anlamını, siyasî iktidar, kurumlar, ideoloji ve yurttaşlık bağlamında nasıl yorumlayabileceğimizi; kelimenin tarihsel ve dilsel köklerinden bugünün siyasal dinamiklerine uzanan bir analizle ele alıyorum. “Hevâ” Ne Demek: Dilsel ve Anlamsal Kökenler Osmanlıca “Hevâ”nın Sözlük Anlamları Osmanlıca sözlüklerde “Hevâ / هوا” kelimesi birden çok anlam barındırır: “heves, istek, arzu, meyl, nefis isteği”; bazen “huzursuz arzu, nefsânî iştiyaklar” anlamlarında kullanılmıştır. ([osmanice.com][1]) Örneğin klasik kaynaklarda “nefisin zararlı veya dünyevî arzularına” heva denmiş; bu bağlamda heva, bir içsel eğilim, geçici arzu veya tutku olarak belirli ahlaki kodlarla birlikte değerlendirilmiştir. ([TDV İslâm Ansiklopedisi][2]) Tarihî Kullanım: Arzular, Tutkular ve Ahlâkî Vurgular İslam…

Önyargı Türleri Nelerdir? Derinlemesine Bir Bakış Bir gün, sokakta yürürken, yeni tanıştığınız birinin sizinle ilgili ilk izlenimiyle nasıl davrandığını düşündünüz mü? Yüzünüze bakarak, giyiminizden ya da davranışlarınızdan çıkarımlarda bulunan birinin sizin hakkınızda oluşturduğu ilk izlenim, belki de onun sahip olduğu önyargıları yansıtıyordur. Çevremizde gördüğümüz her insan, bilinçli ya da bilinçsiz olarak başkalarını yargılar. Ama ya bu önyargılar sadece günlük hayatla sınırlı değilse? Onlar toplumun temeline işlemişse? Önyargıların toplumları nasıl şekillendirdiğini ve bireylerin psikolojisinde nasıl yer ettiğini anlamak, bizim için oldukça önemli. Önyargılar, düşüncelerimizi ve davranışlarımızı bilinçli ya da bilinçsiz bir şekilde şekillendiren güçlü faktörlerdir. Çevremizde sürekli gördüğümüz insan gruplarına, kimliklere…

Türk Telekom 20 GB 45 TL Faturalı Nasıl Yapılır? – Psikolojik Bir Mercek Bir mobil paket seçme kararının ardında yalnızca teknik adımlar yoktur. Kendi davranışlarımı ve günlük teknoloji seçimlerimi gözlemlediğimde, “Türk Telekom 20 GB 45 TL faturalı nasıl yapılır?” sorusunun zihinsel, duygusal ve sosyal bağlamlarını çözümlemek beni meraklandırıyor. Bu tür bir teklifin cazibesini anlamak için duygusal zekâmızın, bilişsel değerlendirmelerimizin ve sosyal etkileşimlerimizin nasıl devreye girdiğini düşünmek gerek. Her birimiz, bir mobil internet paketine karar verirken yalnızca fiyat/GB tablolarına bakmıyoruz; aynı zamanda bu kararın günlük yaşamımızda ne anlama geldiğini, kimlik ve sosyal bağlarımızla nasıl örtüştüğünü de sorguluyoruz. Bilişsel Psikoloji Perspektifi: Karar…

Aseton Ne Çözer? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifinden Bir Bakış Giriş: Aseton ve Sosyal Gerçeklik Aseton, evimizdeki temizlik malzemeleri arasında yer alan, tırnak cilası çıkarıcı olarak bilinen ve pek çok başka işlevi olan bir madde. Ama ya sosyal bir çözümleyici olarak düşünseydik? Aseton ne çözer? Hem kimyasal hem toplumsal açıdan! Belki de hepimizin biraz “sosyal aseton”a ihtiyacı vardır. Bazen, kirliliğin derinliklerine inmek için güçlü bir çözüm bulmamız gerekir. Peki, Aseton ne çözer? Toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet açısından nasıl farklı toplulukları etkiler? Gelin, bu soruyu sokaklar, toplu taşıma araçları ve işyerinden örneklerle daha iyi anlayalım. Aseton ve…

Antimikrobiyal Koruyucu Nedir? – Kötülerin Mi, Kahramanların Mı? Dostlar, hemen net bir giriş yapalım: antimikrobiyal koruyucu, aslında ürünlerin içinde mikropların çoğalmasını engelleyen maddeler. Kozmetikten gıdaya, temizlik ürünlerinden tekstile kadar her yerde karşınıza çıkabilir. Evet, kulağa bilimsel ve güvenilir geliyor; ama işin içine girince işler biraz karışıyor. Şimdi gelin, sevdiğim ve sevmediğim yanlarıyla bu konuyu irdeleyelim. Güçlü Yönleri: Mikroplara “Dur!” Dedirten Kahramanlar 1. Ürün Ömrünü Uzatıyor Antimikrobiyal koruyucuların en açık faydası, ürünlerin bozulmasını önlemesi. Düşünün, krem alıyorsunuz; içindeki mikroplar yüzünden birkaç gün sonra çürüse kim kazanır? Kimse! Ama antimikrobiyal koruyucu varsa ürününüz aylarca taze kalır. Bu hem cebinizi korur hem de…

Anasayfa mı Ana Sayfa mı? Dil, Erişim ve Toplumsal Adalet Üzerine Bir İnceleme İstanbul’da yaşayan biri olarak, her gün karşılaştığım dilsel tercihlerin, toplumsal yapıyı ve değerleri nasıl şekillendirdiğine dikkat ederim. Sokakta, toplu taşımada, işyerinde dil sadece iletişim aracı değil, aynı zamanda kimlik, sınıf ve bazen de güç ilişkilerini yansıtan bir araçtır. Bugün, popüler bir tartışma konusu olan “Anasayfa mı ana sayfa mı?” sorusuna toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet perspektifinden bakmak istiyorum. Dilin nasıl şekillendiği, kimin neyi nasıl söylediği ve kimlerin bu seçimlerin dışında kaldığı, toplumsal eşitsizliklere dair derin izler bırakıyor. Anasayfa mı Ana Sayfa mı? Dili Seçmek, Kimlik ve…

Trendyol Satıcı Puanı Hangi Gün Güncellenir? Pedagojik Bir Bakış Her gün teknoloji hayatımıza daha fazla entegre oluyor, işleri kolaylaştırıyor ve bizi hızla değişen bir dünyada yönlendiriyor. Bunu hem kişisel hem de profesyonel yaşamlarımızda hissediyoruz. Peki, eğitim dünyası bu dönüşümle nasıl başa çıkıyor? Hangi öğrenme stilleri ve öğretim yöntemleri, dijital çağda daha etkili hale geliyor? Teknolojinin eğitime etkisi üzerine düşündüğümüzde, bir yandan geleneksel öğretim yöntemlerinin gücünü takdir ederken, diğer yandan teknolojinin sunduğu imkanlarla nasıl daha verimli olabileceğimizi keşfetmeye çalışıyoruz. Bugün, online ticaretin içinde yer alan bir satıcının değerlendirilmesiyle ilgili yaygın bir soruyu ele alacağız: Trendyol satıcı puanı hangi gün güncellenir? Bu…

Peygamberimiz Neden Cinsel İlişkiden Sonra Su İçmemek İçin Bizi Uyardı? Psikolojik Bir Bakış Hayatın en temel tecrübelerinden biri olan yakınlık ve bağlanma, hem bedenimizde hem de zihnimizde derin izler bırakır. Cinsellik, yalnızca biyolojik bir eylem değil; aynı zamanda duygusal, bilişsel ve sosyal süreçlerin iç içe geçtiği bir insan deneyimidir. Bu yüzden, pek çok dini öğreti ve kültürel tavsiye, bu tür eylemlerden sonraki davranışlarımızı düzenler. “Peygamberimiz neden cinsel ilişkiden sonra su içmemek için bizi uyardı?” sorusu da bu bağlamda hem dinî bir tavsiye hem de insan psikolojisi için düşündürücü bir başlangıç noktasıdır. Bu yazıda, bu uyarının ardında yatan olası psikolojik süreçleri…

Muharrem Orucu ve Kültürler Arası Bağlantılar: Antropolojik Bir Bakış Kültürler arası bir yolculuğa çıkmaya ne dersiniz? Herkesin kendi dünyasında, kendine özgü ritüelleri, inançları ve değerleri vardır. Bu farklılıklar, insanlık tarihinin derinliklerinde iz bırakmış, her bir toplumun kendini ifade etme biçimi olarak şekillenmiştir. Ancak bazen, çok uzaklarda gördüğümüz bir gelenek ya da ritüel, bizim kültürümüze benzer yönler taşıyabilir. Belki de bu benzerlikler, insan olmanın ortak paydasında buluştuğumuzu gösterir. Muharrem orucu, bu benzerliklerin ve farklılıkların birleştiği, derin anlamlar taşıyan bir ritüeldir. Muharrem Orucu: 2024’te Ne Zaman Başlayacak? 2024’te Muharrem orucu, 2024 yılının 6. gününe denk gelen 27 Temmuz tarihinde başlayacak ve 28…

İsrail-Filistin Savaşı Neden Çıktı? Tarihsel Bir Perspektif Geçmişin derinliklerine inmeyen bir zihin, bugün yaşadıklarımızı tam anlamıyla kavrayamaz. İnsanlık tarihindeki her çatışma, yalnızca o anki toplumsal yapının değil, çok daha geniş bir tarihsel birikimin ürünüdür. İsrail-Filistin savaşı da bunun canlı bir örneğidir. Bu çatışma, yalnızca bir toprak meselesi değil; uzun süredir biriken etnik, dini ve siyasi gerilimlerin bir sonucu olarak ortaya çıkmıştır. Savaşın nedenleri, yalnızca 20. yüzyılın ortalarında değil, çok daha önceki yüzyıllarda kök salmıştır. İlk Dönemler: Osmanlı ve Filistin’deki Yahudi Göçü Osmanlı İmparatorluğu Dönemi ve Filistin’in Durumu Filistin, Osmanlı İmparatorluğu döneminde 1516’dan 1917’ye kadar büyük bir bölgeyi kapsayan yönetim altındaydı.…