Virüslerde Enzim Var Mı?
Bir Soru, Bir Şüphe ve Bir Hikâye
Kayseri’nin sokaklarında yürürken, her bir adımın bana bir şeyler çağrıştırdığını hissediyorum. Bazen bu düşünceler o kadar derinleşiyor ki, bir an kafamın içindeki karmaşa beni sarmalıyor. Dün akşam bir arkadaşımla sohbet ederken, aklımda bir soru belirdi: “Virüslerde enzim var mı?” Bu sorunun basit gibi görünen ama aslında düşündükçe kafamı karıştıran bir yanı var. Belki de bu yüzden bir geceyi bu soruya adamaya karar verdim. Belki bir cevabı vardır, belki de bu cevapsız kalan sorular, bizi bir adım daha ileriye götürür.
—
Bir Soru Başlıyor
Düşüncelerim hızla yol alırken, içimden bir ses, virüsleri ve onları tanımlayan bilimi sorgulamamı istiyordu. Virüsler, hepimizin korktuğu ama hakkında en çok kafa karıştıran canlılar. Onlar ne bir canlı ne de tamamen ölü, sadece bir ara formda varlar. Bir çeşit sınırda duruyorlar. Ama içimdeki bu şüphe, beni derinlemesine araştırmaya sevk etti.
Virüslerde enzim var mı? Cevaplarım, her seferinde biraz daha belirsizleşiyordu. Bazı kaynaklar, virüslerin kendi başlarına enzim üretmediklerini söylüyor. Ama bir yanda da, bazı virüslerin, kendi replikasyonlarını (çoğalma süreçlerini) hızlandırmak için enzimlere benzer yapıları kullandıkları yazıyordu. Bu bir çelişki gibiydi ve kafamı iyice karıştırıyordu.
—
Bir Akşam, Bir Keşif
Gece, odama çekildim. Bütün akşamı sadece bu soruya adadım. Kayseri’nin soğuk havası pencere camından sızıyor, ruhumun derinliklerine kadar etkiliyordu. Saatler geçtikçe kafamdaki düşünceler netleşmeye başladı. Virüsler, enzim üretmeden çoğalabiliyorlar. Ama çoğalma süreçlerinde misafir oldukları hücrelerin enzimlerinden faydalanıyorlar. Bir anlamda, onlar da kendi kimyasını yaratmak için başkalarının kimyasını kullanıyorlar. Virüslerin, hayatın en temel yapı taşlarını kullanarak varlıklarını sürdürdüğünü anlamak biraz şaşırtıcıydı.
—
Bir Felsefe, Bir Duygu
Kafamda bir şeyler yerine oturdu ama o gece bir duygunun içimi sardığını hissediyordum: hayal kırıklığı… Hayal kırıklığı, çünkü her zaman cevap aradım ama bazen hayatın karmaşıklığı, tam anlamıyla netleşmeyen cevaplarla geldi. Virüsler de böyleydi, karmaşıktı. Sadece basit bir varlık değillerdi, hem canlı hem ölü gibiydiler. Bunu düşünmek beni biraz karamsar yapmıştı. Ama sonra bir umut da doğdu içimde. Belki bu, hayatın her şeyin bir cevabı olmadığını kabullenmemiz gerektiği gerçeğiydi.
—
Virüslerde Enzim Olmaz Ama Bir Şey Var
Sonunda bu geceyi bir şekilde tamamlamaya karar verdim. Virüslerin kendileri, kendi enzimlerini üretmiyor olabilirler. Ama bir şekilde, varlıklarını sürdürebilmek için başka canlıların enzimlerine ihtiyaç duyuyorlar. Bu da bana bir şey hatırlattı: İnsanlar da bazen kendi başlarına bir şeyleri başaramazlar. Biz de birbirimize bağlıyız. Virüslerin tek başlarına işleyemediği kimyasal süreçler gibi, bazen hayatta da birbirimizden aldığımız enerjiyle hareket ediyoruz.
—
Bir Sonuç, Bir Anlam
Bütün bu düşünceler içinde, virüslerin karmaşık yapısı, bana aslında biraz hayatı hatırlattı. Her şeyin birbiriyle bağlantılı olduğu, birinin başka birini etkileyebileceği bir dünya. Virüslerde enzim yok ama bir şeyler hala devam ediyor, bir şekilde çoğalıyorlar. Bunu anlamak bana hayatın da bir tür devamlılık olduğunu hatırlattı. Yani, bazen basit bir soru bile, insanın iç dünyasında bir fark yaratabiliyor.
Benim için, virüslerin enzimlere ihtiyacı olmasa da hayatın içindeki her şeyin birbirine bağlı olduğu gerçeği önemliydi. Bir şekilde tüm bu karmaşık düşünceler içinde bir huzur buldum. Çünkü aslında her şeyin bir yeri, bir zamanı vardı ve hayatın her şüpheli sorusu da bir anlam taşırdı.
—
Bunları yazarken, belki de içimde bir şüpheyi daha çözmeye çalışıyordum. Ama bir cevap bulamamış olsam da, içinde kaybolduğum bu soruların, bana insanlık hakkında ne kadar çok şey öğrettiğini fark ettim. Şüphelerim, kaybolmuş cevaplarım, sonunda bana yeni bir perspektif kazandırmıştı. Enzimlerin varlığına dair cevapsız bir soru, bana hayatın karmaşıklığını, içinde birbiriyle dans eden soruları kabul etmeyi öğretti.